Skip to content

Tisja be'Av

Verwoesting 2e Tempel
Verwoesting 2e Tempel. Schilderij van Hayez, 1867

Tisja be’Av (Hebreeuws voor: de negende dag van de maand av) is de traditionele rouwdag van het Joodse volk. Op deze datum werden zowel de Eerste alsook de Tweede Joodse Tempel verwoest.

De Westmuur, ook wel Klaagmuur genoemd, is het enige deel van de Tweede Tempel dat na de verwoesting is blijven staan. Miljoenen gelovigen, voornamelijk Joden en Christenen, trekken jaarlijks naar Jeruzalem om deze plek te bezoeken.

Op Tisja be’Av herdenkt men de verwoesting van de Joodse Tempel en andere tragische gebeurtenissen die zich op of rond deze datum hebben afgespeeld in de geschiedenis van het Joodse volk. Tisja be’Av is een dag waarop wordt gevast.

Rampen op en rond Tisja be’Av
Op en rond Tisja be’Av hebben zich in de geschiedenis van het Joodse volk vele rampen voorgedaan. De belangrijkste hiervan zijn:

  • 1312 v. Chr.: De Joden accepteerden de lasterpraat van 10 van de 12 spionnen. Hiermee toonden zij geen vertrouwen in God en moesten zij 40 jaar door de woestijn dwalen voordat een nieuwe generatie het Land Israël mocht binnengaan.
  • 587 v.Chr.: Verwoesting van de Eerste Joodse Tempel door de Babyloniërs.
  • 70: Verwoesting van de Tweede Joodse Tempel door de Romeinen.
  • 131: De Romeinen ploegden Jeruzalem om en verklaarden het tot verboden gebied voor Joden.
  • 135: Het neerslaan van de Bar Kochba opstand door de Romeinen. Hierbij werd de stad Betar ingenomen en verwoest en werden honderdduizenden Joden vermoord.
  • 1099: De Eerste Kruistocht waarbij tienduizenden Joden gedood werden.
  • 1199: Als gevolg van het bloedsprookje, werd de gehele Joodse bevolking van York vermoord.
  • 1290: Koning Edward I verbande alle Joden uit Engeland. Massale pogroms waren het gevolg.
  • 1492: Als gevolg van de Spaanse inquisitie opnieuw veel pogroms en moordpartijen op Joden.
  • 1914: Begin van de Eerste Wereldoorlog. Tijdens en direct na deze oorlog vonden meer dan 400 pogroms plaats in Hongarije, Oekraïne, Polen en Rusland.
  • 1942: Begin van de deportaties van Joden uit het getto van Warschau naar vernietigingskamp Treblinka.

Gebruiken
In orthodoxe kringen wordt drie weken voor Tisja be’Av al begonnen met rouwen. Deze rouwperiode begint dan op 17 tammoez en men rouwt om de verwoesting van de Twee Joodse Tempels. Gedurende deze periode t/m Tisja be’Av, gelden er vele beperkingen die orthodoxe joden naleven. Zo worden er geen huwelijken gesloten, mag het haar niet worden geknipt of geschoren en mag er niet naar muziekinstrumenten geluisterd worden; zang is wél toegestaan. Gedurende de aanloop naar Tisja be’Av wordt de rouw steeds heviger en nemen de beperkingen toe met als hoogtepunt Tisja be’Av zelf.

Op Tisja be’Av wordt ca. 25 uur gevast  (van zonsondergang tot de volgende avond volledig donker is). Het is de enige vastendag naast Jom Kipoer die zo lang duurt. Er mag niets gegeten en gedronken worden. Ook geen water. Zitten mag alleen op lage bankjes of op de grond.

Op Tisja be’Av worden Klaagliederen gelezen. Het gaat hierbij vooral om de zogenaamde Kienot. Dit zijn de treurgebeden waarin de rampen beschreven zijn die op Tisja be’Av worden herdacht.


Heeft u naar aanleiding van deze tekst nog vragen over Tisja be’Av? Stel uw vraag dan gerust aan onze rabbijnen.